اکسل و کپی کردن خانه‌های فرمول‌دار ۲

نوشته شده توسط وهاب مختاری. Posted in فناوری اطلاعات - نرم‌افزار

 

(بخش دوم: ارجاع مطلق)

در بخش اول این مقاله درباره‌ی مفهوم ارجاع نسبی در کپی کردن فرمول‌ها بحث شد. در بخش دوم و پایانی، قصد داریم نوع دیگری از ارجاع (ارجاع مطلق) را معرفی کنیم.

 

 

 

 

فرض کنید به هر دلیلی قصد داریم از ارجاع نسبی صرف‌نظر کنیم. به بیان دیگر، می‌خواهیم حاصل یک فرمول بعد از کپی شدن در هر خانه‌ای از صفحه‌ی اکسل، مقدار مشخصی را به دست دهد. در این صورت کافی است که هنگام نوشتن فرمول‌ها، آدرس خانه‌ها را به صوت مطلق بنویسیم. یعنی اینکه مثلا به جای نوشتن فرمول =SUM(A1:A4) از فرمول =SUM($A$1:$A$4) استفاده کنیم. به شکل ۱ دقت کنید:

 

شکل ۱

 

وظیفه‌ی علامت $ فیکس کردن ستون یا سطر مربوطه (به منظور ارجاع مطلق) است. در شکل بالا، خانه‌ی A5 مجموع خانه‌های A1 تا A4 را حساب می‌کند. منتها خانه‌ها در فرمول با استفاده از علامت $ فیکس شده‌اند و قابلیت آدرس‌دهی نسبی ندارند. حال به شکل ۲ دقت کنید و حاصل کپی شدن خانه‌ی A5 در خانه‌ی B5 را ملاحظه کنید:

 

شکل ۲

 

همان‌طور که در شکل بالا می‌بینید، خانه‌ی B5 باز هم مجموع ستون A (و نه ستون B) را محاسبه کرده است. به این نحوه‌ی ارجاع، ارجاع مطلق یا Absolute Reference می‌گویند.

استفاده از کلید F4:

اگر در یکی از خانه‌های اکسل، در حین نوشتن یک فرمول، اسم یکی از خانه‌ها (مثلا C4) را بنویسید و در حالی که مکان‌نمای ماوس فعال است، قبل از زدن کلید Enter یا تایپ عبارت جدید در همان خانه، کلید F4 را فشار دهید، مشاهده می‌کنید که C4 به $C$4 تبدیل می‌شود. اگر یک بار دیگر F4 را بزنید، به C$4 تبدیل می‌شود و اگر برای بار سوم F4 را بزنید، $C4 ظاهر می‌شود. فشردن F4 برای بار چهارم، C4 را به دست خواهد داد. به این ترتیب هر بار فشردن F4 به یکی از چهار حالت ارجاع منجر خواهد داد. اما منظور از هر یک از این چهار نوع ارجاع چیست؟

در C4 هم سطر و هم ستون به صورت نسبی ارجاع داده شده‌اند. یعنی در صورت کپی شدن فرمولی که شامل C4 شود، هم C و هم 4 بسته به محل جدید کپی شدن، می‌توانند به صورت نسبی تغییر یابند.

در C$4 فقط ستون به صورت نسبی ارجاع داده شده است. یعنی در صورت کپی شدن فرمولی که شامل C$4 شود، C بسته به محل جدید کپی شدن، می‌تواند به صورت نسبی تغییر کند، اما 4 که قبل از آن $ آمده، همیشه 4 خواهد ماند.

در $C4 فقط سطر به صورت نسبی ارجاع داده شده است. یعنی در صورت کپی شدن فرمولی که شامل $C4 شود، 4 بسته به محل جدید کپی شدن، می‌تواند به صورت نسبی تغییر کند، اما C که قبل از آن $ آمده، همیشه C خواهد ماند.

در $C$4 هم سطر و هم ستون به صورت مطلق ارجاع داده شده‌اند. یعنی در صورت کپی شدن فرمولی که شامل $C$4 شود، همیشه به همان صورت $C$4 باقی می‌ماند.

می‌توان گفت که حالت‌های $C4 و C$4 یک جور ارجاع نیمه نسبی نیمه مطلق دارند.

یک کاربرد جالب:

می‌خواهیم جدول ضرب ۱۰ در ۱۰ را با حداقل میزان تایپ کردن در یک صفحه‌ی اکسل ایجاد کنیم. همان‌طور که در شکل ۳ مشاهده می‌کنید، اعداد ۱ تا ۱۰ را در ستون و سطر مربوطه (با زمینه‌ی سبز رنگ) می‌نویسیم. در خانه‌ی صورتی‌رنگ B2 می‌خواهیم فرمول ضرب کردن خانه‌های B1 و A2 را بنویسیم.

 

شکل ۳

 

با توجه به انواع ارجاع مطلق، نسبی یا نیمه نسبی، این فرمول به چه صورتی نوشته شود تا بعد از اینکه خانه‌ی B2 در سایر خانه‌های جدول کپی شد، همانند شکل ۴، جدول ضرب ۱۰ در ۱۰ پدید آید؟

 

شکل ۴

 

با توجه به اینکه هر خانه را می‌توان به ۴ صورت ارجاع داد، به طور کلی برای نوشتن حاصل‌ضرب دو خانه‌ی B1 و A2، ۱۶ حالت وجود دارد. فقط یکی از این ۱۶ حالت منجر به ایجاد شکل ۴ می‌شود! ابتدا یک فایل اکسل باز کنید و در یک صفحه، چیزی شبیه به شکل ۳ درست کنید. حالا یک کمی روی منطق انواع ارجاع فکر کنید. اگر مایل بودید، می‌توانید این مقاله را یک بار دیگر هم بخوانید. سعی کنید در خانه‌ی B2 فرمولی را که فکر می‌کنید درست است، تایپ کرده و در باقی خانه‌ها کپی-پیست کنید.

آیا توانستید شکل ۴ را به دست آورید؟ مطمئن باشید که آن‌قدرها هم سخت نیست.

پزشکی و سلامت